Wat je moet weten over ‘Voeding volgens de Vijf Elementen’

Boekbespreking en update

Meer dan 13 jaar geleden besloot ik om bij Barbara Temelie in de leer te gaan. Met meer dan 5 boeken die in bijna alle Europese landen zijn verschenen, was Barbara toen al de ‘goeroe’ van de Chinese voedingsleer.

Nadat ik eerder in Hamburg een weekend-seminar bij haar had gevolgd, wist ik: ik wil de hele opleiding bij haar doen. Voor mij was dit het begin van een complete omwenteling: ik vond een nieuw beroep en stapte (met knikkende knietjes) over van onderzoeker bij het RIVM naar een bestaan als zelfstandig ondernemer. Ik heb er geen seconde spijt van gehad.

 

‘Voeding volgens de Vijf Elementen’

Tegenwoordig zijn Barbara’s boeken in heel Europa bekend. In het Nederlands zijn er helaas maar twee boeken verkrijgbaar. Het basisboek ‘Voeding volgens de Vijf Elementen – Inleiding in de traditionele Chinese voedingsleer’ is al sinds 26 jaar op de Nederlandse markt. Als ik een bijscholing geef, is dit boek nog steeds verplichte literatuur. Het blijft een heel goed boek, waar je niet omheen kunt als je aan de slag wilt met de Chinese voedingsleer. Het enige nadeel: de Nederlandse uitgave is erg gedateerd.

Ik weet als geen ander dat de ontwikkelingen door gaan en er binnen enkele jaren weer veel nieuwe kennis is en ervaringen zijn  die opgenomen zouden  moeten worden in de boeken om een compleet beeld te schetsen. Mijn eigen boek is ‘maar’ 5 jaar oud. Maar ook ik kom al enkele dingen tegen die ik in de derde druk zeker wil aanpassen. Daarnaast komen er steeds nieuwe voedingstrends en diëten op de markt waarop  ik wil in springen.

Ook de traditionele Chinese geneeskunde blijft dus een dynamisch geheel dat onderhevig is aan (moderne) ontwikkelingen. 26 jaar is dus een heel lange periode.

Het is jammer dat de Nederlandse uitgeverij alleen herdrukt en nooit herziet. Ik ben bang dat dit niet snel zal veranderen.

 

Update

Dit blogbericht is met name voor mensen die Barbara’s boek kennen en er ook mee werken. Ondanks – ik kan het niet vaak genoeg benadrukken – dat het een heel goed boek is, zijn sommige tekstdelen simpelweg niet meer actueel. De Duitse, originele versie, is dus inmiddels meerdere keren herzien. Daarom vandaag dit blogberichtje. Zo krijg je een kleine update gewoon maar via deze weg.

 

De energetische classificatie van voedingsmiddelen

oud ☹

In de oude Nederlandse versie staat dat de thermische werking van een voedingsmiddel betrekking heeft op de gekookte versie, indien het desbetreffende voedingsmiddel normaal gesproken ook gekookt zou worden gegeten.

update 😊

In de Duitse, herziene, versie is deze uitleg verdwenen. Terecht. Normaal gesproken heeft de thermische classificatie altijd betrekking op het onbewerkte voedingsmiddel – ook al zou je het op die manier misschien niet eten. Anders zou je erbij moeten zetten hoe het voedingsmiddel bewerkt was: een gestoomd visje is thermisch gezien namelijk net een ander verhaal dan een gerookt visje.

Ook bij tarwe zou je een vertekend beeld krijgen. Over het algemeen eten we tarwe namelijk niet meer gekookt, maar vooral in vorm van meel. Het tarwegraan heeft een heel andere thermische werking, namelijk verkoelend, dan het gemalen korrel: tarwemeel werkt juist verwarmend.

Kortom: in de lijsten staan de onbewerkte, ongekookte voedingsmiddelen genoemd. De enige uitzondering zijn producten die bij het maken al bepaalde bewerkingsstappen hebben doorlopen zoals azijn en schimmelkaas.

 

Maishaar-of maisbaardthee wel of niet drinken

Mijn mening over thee is vrij duidelijk: onderschat de werking  niet, want elke thee heeft een medicinaal effect. Thee kan verhittend , verkoelend of uitdrogend werken. Daarom beveel ik aan om maximaal 2-3 kopjes thee per dag te drinken.

oud ☹

In de oude Nederlandse versie staat dat (alleen) neutrale theeën zoals maishaar- of maisbaardthee en sinaasappelbloesemthee geschikt zijn voor langdurig gebruik. Maishaar- of maisbaardthee is trouwens gemaakt van verse of gedroogde haartjes van de maiskolf.

De thee is dertig jaar geleden waarschijnlijk in het boek beland vanwege zijn neutrale thermische werking en om een tegenhanger te bieden voor de koude groene en de hete yogi-thee. Maar het was toen al niet de bedoeling dat mensen er overmatig veel van dronken. Maishaar- of maisbaardthee helpt om vocht af te voeren. Dat wil zeggen dat hij uiteindelijk tot uitdroging kan leiden.

update 😊

In de Duitse herziene versie is de maishaar- of maisbaardthee verdwenen. Er wordt heel duidelijk uitgelegd dat elke kruidenthee een medicinale werking heeft, die bij verkeerde of langdurig gebruik tot ziekte kan leiden. Vervolgens komt een pleidooi voor het drinken van heet water. Helemaal mee eens.

 

Yiniseren van spijzen: neutraliseren kan niet echt

oud ☹

In de oude Nederlandse versie staat dat yiniseren de werking van een oorspronkelijk warm voedingsmiddel kan neutraliseren. Yiniseren betekent dat je een verfrissend/koud voedingsmiddel aan een gerecht toevoegt. Bijvoorbeeld Chinese kool (verfrissend) aan een soep met lamsvlees (heet) toevoegen. Blancheren en koken in water zijn, in vergelijking met roken en barbecueën, yiniserende bereidingsmethoden. Dat geldt ook voor marineren en pickelen.

Hoe dan ook, echt ‘neutraliseren’ lukt bijna nooit.

update 😊

Een verfrissend of koud voedingsmiddel kan een hete bereiding wel beïnvloeden en tegengaan. Zo staat het ook in de Duitse update van het boek. Maar de indruk die de oude Nederlandse versie wekt, dat je – hoppa – alles lekker kunt neutraliseren, klopt dus niet.

Ik benadruk dit omdat ik deze vraag in elke workshop gesteld krijg. Tijdens de workshops leg ik altijd de thermische werking uit en geef natuurlijk ook voorbeelden. Voorbeelden van hete voedingsmiddelen zijn: kaneel, chili en gedroogde gember. Deze verhitten ons lichaam en kunnen onder meer leiden tot uitdroging, slaapstoornissen en inwendige onrust.

Koude voedingsmiddelen koelen ons spijsverteringsvuur af en kunnen leiden tot inwendige koude.

Het is een begrijpelijke gedachte dat je door heet met koud te combineren een voedingsmiddel of bereiding van zijn extreme thermische werking afbrengt.

Heel concreet vragen mensen zich dus af of je een (koude) banaan die je met kaneel (heet) bestrooit niet in een neutrale thermische werking kunt brengen. Of dat de koude van yoghurt niet door een vleugje chili (heet) kan worden opgeheven.

Nee, dat gaat dus  niet. Hete en koude voedingsmiddelen zijn extreem in hun thermische werking. Als we voedingsmiddelen met extreme uiterste gaan combineren, dan heft dit elkaar niet zomaar op. Natuurlijk gaan ze met elkaar in werking en wordt de kerrie schotel ietsje milder als we er een lepel yoghurt aan toe voegen, maar helemaal opheffen, dat gaat dus niet. Twee extremen brengen elkaar níet in balans.

 

Afsluitende tip

Houd altijd in gedachte dat de Nederlandse editie van dit boek er al behoorlijk wat jaren op heeft zitten. Ga er maar van uit dat de auteur inmiddels sommige dingen anders zou schrijven zoals ze in de Duitse versie ook gedaan heeft.

Als je de  meest recente versie van het boek wilt lezen,  bestel dan de Duitse versie: Ernährung nach den Fünf Eelementen. Dit kan onder meer via Barbara’s website. (PS: Ik deel alleen de link en verdien hier niets aan 😉)

 

Zero waste – als je maar begint

Een tijd geleden kreeg ik bezoek van een studente die een artikel schreef over gezinnen die zero waste (proberen te) leven. Ze had me gevonden via mijn blogbericht en wilde me graag interviewen. Hiervoor kwam ze me thuis opzoeken en we gingen na het gesprek ook nog samen boodschappen doen.

Tijdens het gesprek merkte ik dat ik me best vaak aan het verontschuldigen was – voor alle dingen die naar mijn idee nog niet zero waste waren: De prullenbak was nog steeds te vol. Mijn dochter had nog steeds te veel playmobil. De enkele plastic verpakking die tijdens zero waste boodschappen doen op de kassaband belandde, liet me blozen.

Achteraf dacht ik: wat stom van mij en ook zo jammer. Want ik mag juist trots zijn op dat wat we wél allemaal doen! We kopen geen keukendoekjes en zakdoekjes meer. We gebruiken vaste shampoo in plaats van shampoo uit plastic flessen. We hebben een bezem in plaats van een stofzuiger, noem maar op. Dus, al behoorlijk wat.

Het streven naar ‘perfecte zero waste’ maakt dat we verlamt kunnen raken. En uiteindelijk helemaal niets meer doen in plaats van in ieder geval al kleine stappen te nemen.

De beste zero waste tip is dan misschien ook maar gewoon met iets te beginnen,  ook al is het nog zo klein. Want als iedereen zo’n piepkleine stap zet, dan zet het wel iets groots in beweging.

 

 

 

11 antwoorden op “Wat je moet weten over ‘Voeding volgens de Vijf Elementen’”

  1. Lobke Brouwer schreef:

    Prachtig geschreven Jutta dank je wel😊. Dankbaar dat ik het via jou mocht leren🙏

    1. Jutta Koehler schreef:

      Dank voor je feedback! En succes met al je werkzaamheden!

  2. Beste Jutra, dank je wel voor deze top update.
    Wat betreft zero waste. Ik ben aangestoken door jouw enthousiaste berichten over zero waste.
    Ik heb nu net ook voor het eerst vaste shampoo gekocht, ga zelf havermelk maken en neem zoveel mogelijk eten zonder plastic mee. Soms wil je wel anders , maar lukt het gewoon niet. Ook financieel moet je soms keuzes maken doe liever anders zou doen, maar als we maar doen wat kan. Precies zoals je zegt, we moeten ergens beginnen. Voor mij ben je op veel vlakken een voorrbeeld. Dus dank daarvoor en blijf alsjeblieft doorgaan.
    Groetjes Mandy

    1. Jutta Koehler schreef:

      Mandy, wat lief dat je dit zegt. Maar zo voelt het voor mezelf niet…zeker niet als ik in mijn prullenbak kijk;-) Maar we moeten inderdaad ergens beginnen. Leuk dat je enthousiast bent. Dank voor je bericht!

  3. Chequita Ketelaar-Damen schreef:

    Dag Jutta,
    Dank je voor de update: erg nuttig en interessant!

    Je stukje over zero waste vond ik heel bemoedigend en eigenlijk zou je er een aparte blog van moeten maken! Wellicht kun je dan ook een link naar het artikel (of het artikel) toevoegen: lijkt me leuk om te lezen!

    1. Jutta Koehler schreef:

      Bedankt voor je bericht. Zero waste (eigenlijk kan de naam ons al onder druk zetten, want ‘zero’ haalt natuurlijk niemand) is meer een ‘bijzaak’. Ik verdiep me zo goed het kan, maar er zijn vast andere blogs die er veel meer over weten.

      Ja klopt, ik had het artikel / stukje graag gedeeld, maar heb hem zelf ook nooit ontvangen…:-(

  4. Hallo Jutta,

    Dank voor jouw update. Ik lees de mailtjes altijd met plezier en ben blij dat ook de ontwikkeling van de 5 elementen voeding niet stil staat. Wat je misschien ook kan aanpassen is de kleur van de tekst van de mailtjes.
    Alles is in een lichte grijstint en dat is niet duidelijk te lezen.
    Als je wilt, druk het dan iets donkerder. Alvast mijn dank en ik blijf je volgen.

    1. Jutta Koehler schreef:

      Bedankt voor je feedback! Dat ga ik zeker aanpassen!

  5. krista vermeulen schreef:

    Heel fijn Jutta en een grote dankjewel om deze info ivm de 5 elementen voeding met ons te delen!
    Lieve groet!

  6. mellebeek jos schreef:

    Dank je wel voor de update! Zeer nuttig!

    grtz

    jos

  7. lian van loon schreef:

    Super bedankt voor je aanvulling! Ik ben net klaar met de opleiding Chinfood van Marieke bij T. Health en idd kloppen sommige beweringen niet die in het boek van Emelie staan. Fijn om het nu duidelijk op een rijtje te hebben! Ik neem het direct mee in mijn praktijk!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

een × 2 =